2011 was a year of stabilisation at the European box office as the marked upward trend of GBO of the past two years slowed down significantly, resulting nevertheless in an overall year-on-year increase. Based on provisional data the European Audiovisual Observatory estimates that EU gross box office returns increased marginally by 0.7% from EUR 6.37 billion to EUR 6.4 billion, still the highest level on record. Cinema attendance remained stable with an estimated 962 million tickets sold.

Though the number of 3D releases as well as 3D screens increased notably in 2011, the format seemed to be maturing in some markets like the UK, where, despite an increasing number of 3D releases – from 28 in 2010 to 47 in 2011 – 3D share dropped from 24% to 20% of total GBO. As a result 3D failed to further swell average ticket prices as had been the case in 2009 and 2010, with the EU-wide average ticket price increasing by only 0.5% to EUR 6.6.

Comeback for European films
2011 saw European films claiming back market share which they had lost to US 3D blockbusters in 2009 and 2010. Based on provisional figures, estimated market share for European films in the EU climbed from 25.2% to 28.5% in 2011, back to the ‘pre-3D’ levels of 2007 and 2008. Market share for US films (1) on the other hand fell from 68.5% to an estimated 61.4%. This would be lowest level since 2001.

The comeback of European films was mainly thanks to a series of local comedies such as Intouchables (FR), The Inbetweeners (UK), Kokowääh (DE) or Che bella giornata (IT), all of which performed extremely well, particularly on their home markets. As a result national market share increased in 15 of the 23 EU member states for which data were available, eight of which achieved the highest market share in the past five years.

For more information download the press release by the European Audiovisual Observatory:
Press release EAO 14 may 2012

Het volledige rapport getiteld: Criteria voor Rijkssubsidies in de Filmsector. Beoordeling van bedrijfsmatige prestaties in gesubsidieerde kunsten is hier te downloaden:

Download Criteria voor Rijkssubsidies in de Filmsector

Aanbod creëert vraag
Personen die in bioscoopbezoek zijn geïnteresseerd, vinden het belangrijk dat er zich één in de buurt bevindt. Uit verschillende onderzoeken is naar voren gekomen dat de directe nabijheid van een bioscoop de bezoekfrequentie stimuleert. Dat de bezoekersaantallen de laatste jaren zijn gestegen, heeft dan ook te maken met de bouw van nieuwe bioscopen in Nederland. In de afgelopen 5 jaar zijn er volgens de Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten (NVB) 96 nieuwe bioscoopzalen met 13.000 stoelen bijgekomen. Er kan gesproken worden van een direct verband, want de steden waar nieuwe bioscopen openden, kenden spectaculaire stijgingen in bezoekersaantallen.

Inspelen op de wensen en eisen van de nieuwe consument
De bioscoopsector is van ver gekomen. In de jaren tachtig en negentig ging het niet zo goed met de Nederlandse bioscoopsector. Om het tij te keren ging de bioscoopsector investeren in de kwaliteit van de faciliteiten. De bioscoopzalen werden ruimer en comfortabeler, en er werd veel aandacht besteed aan de projectiekwaliteit. Daarnaast spelen de multiplexen in op de tijdsdruk van consumenten door de hele dag door in verschillende zalen films te vertonen en te zorgen voor ruime parkeermogelijkheden. Zo ontstonden er moderne bioscopen en multiplexen (multiplexen zijn grote bioscopen met meer dan 8 bioscoopzalen). De bioscoopsector onderging hiermee een transformatie en vanaf eind jaren negentig ging het dan ook veel beter met de sector. De bezoekersaantallen maakten een groei door met uitzondering van enkele mindere jaren.

Continue aanwas van nieuwe films
Jaarlijks verschijnen er in Nederlandse bioscopen en filmtheaters ruim 330 nieuwe filmreleases, waarbij overigens de top 20 goed is voor ongeveer 50% van de totale bioscooprecette. Deze continue aanwas van nieuwe filmreleases zorgt er volgens de Nederlandse Vereniging van Filmdistributeurs voor dat de Nederlandse bioscoopsector levendig, beweeglijk en uiterst competitief is. De nieuwe releases behoren tot verschillende filmgenres, van de Hollywood kaskraker tot en met de kunstzinnige/bijzondere film. Er is dus voor elk wat wils!

Nieuwe digitale technologieën
Naast goede faciliteiten zijn innovaties voor de vrijetijdssector van groot belang. Zo ook voor de bioscoopsector. De laatste jaren zijn bioscopen druk bezig met de digitalisering van de projectoren. Naast gemak, efficiëntie en betere projectiekwaliteit levert dit ook nieuwe kansen op. Zo kan er vrij eenvoudig andere media geprojecteerd worden dan alleen films, denk hierbij aan opera’s of live events. Ook kunnen de bioscoopzalen beter verhuurd worden aan de zakelijke markt, bv. voor seminars of bedrijfspresentaties. En doordat er geen kwetsbare en onhandige filmrollen meer nodig zijn kunnen bioscoopmanagers sneller en beter inspelen op de wensen van het bioscooppubliek. Voor het vertonen van 3D films zijn ook digitale projectoren nodig. De 3D films zijn goed voor de totale bioscooprecette, omdat voor deze films een toeslag kan worden gevraagd. Daarnaast trekken 3D films extra publiek door hun ‘novelty-value’.

Marketing van hoog niveau
Zoals voor elke sector is goede marketing ook onontbeerlijk voor de film- en bioscoopsector. Zonder opvallende promotie gaan goede films al gauw verloren in de massa. Bij de productie en distributie van een film gaat dan ook een groot deel van het budget op aan marketing, namelijk een vierde of een derde van het totale budget. Met goede marketingacties creëren ervaren marketeers een hype of buzz. De laatste jaren vinden er veel marketingacties plaats via het Internet en via social media. Hierbij geldt wel dat marketing, hoe doordacht ook, geen film kan redden waar het publiek geen interesse in heeft.

Bezoekmotieven
Vooral onder jongeren heeft het bioscoopbezoek een ‘rituele’ functie. Dit betekent dat het bioscoopbezoek onderdeel uitmaakt van een jeugdcultuur en onderling het groepsverband versterkt. Jongeren kunnen het bioscoopbezoek als zeer positief beoordelen, ook al viel de film zelf tegen. Voor jongeren is het bioscoopbezoek dan ook een mogelijkheid om tijd met vrienden door te brengen zonder enige vorm van ouderlijk toezicht. Voor volwassenen maakt het bioscoopbezoek vaak deel uit van een avondje stappen, en gaat men naar de bioscoop om de alledaagse beslommeringen te kunnen vergeten.

Een gouden combinatie
Digitale technologieën in combinatie met nieuwe film- en bioscoopformules veranderen de bioscoop tot een nieuwe, moderne vorm van uitgaan en cultuurbeleving. Dit doen ze door via ‘actieve programmering’ het filmaanbod nog beter af te stemmen op de wensen en smaken van de klanten. Op deze manier zullen bioscopen ook komende decennia populair blijven bij het grote publiek.

Dit artikel is in een verkorte versie gepubliceerd op www.pretwerk.nl

MSc. Dimitri Lahaut is marktonderzoeker bij Stichting Filmonderzoek

Het onderzoek is hier te downloaden:
Download Filmtheaterbezoekers Uitgelicht

In 2011 ging ongeveer 54% van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder minstens één keer naar een bioscoop of filmtheater. De gemiddelde Nederlander ging in 2011 ongeveer drie keer naar een bioscoop of filmtheater.

Procentueel gezien was het bereik in 2011 onder jongeren (tot 29 jaar) het grootst. In absolute aantallen was het bereik onder 40-54-jarigen het grootst: ruim 2 miljoen personen uit deze leeftijdscategorie bezochten minimaal één keer een bioscoop of filmtheater. Hoewel de frequentie van deze groep lager dan gemiddeld was (2,4), heeft deze groep door haar omvang wel het grootste marktaandeel van het bioscoopbezoek. Opvallend is dat het bezoek van 16-17-jarigen flink is gedaald. In 2010 was het bereikpercentage van 16-17-jarigen 88%, terwijl dat in 2011 64% was. Zie ook de volgende grafiek:

Het bereik van hoogopgeleiden was relatief hoog, evenals de bezoekfrequentie van deze categorie. Het inkomen van een persoon had daarentegen weinig invloed op het bereikcijfer: er werden relatief evenveel bezoekers uit alle inkomenscategorieën bereikt. Personen met een hoger inkomen gingen wel vaker naar een bioscoop of filmtheater dan personen met een lager inkomen.

Bioscoopbezoek is vooral populair onder stedelingen. 61% van alle kaartjes werd gekocht door inwoners van een sterk tot zeer sterk stedelijk gebied. Eenzelfde verdeling geldt voor de sociale klasse waarin men verkeert: hoe hoger de sociale klasse, hoe hoger het bereikpercentage en de gemiddelde bezoekfrequentie.

Nieuw in de meting van dit jaar ten opzichte van eerdere jaren was het onderzoek naar favoriete bezoektijdstippen. Doordeweeks gaat men het liefst vroeg in de avond naar de bioscoop. Op zaterdag gaat men het liefst na 20:00 uur. Voor de zondag geldt een grotere verdeeldheid: de favoriete tijden zijn ’s avonds, maar in vergelijking met andere delen van de week zijn ook de middaguren in trek. Jongeren gaan over het algemeen liever ’s avonds naar de bioscoop, terwijl ouderen ook graag ’s middags een bioscoop bezoeken.

Ook is in deze meting het bereik van de Nederlandse film onderzocht. 25% van alle Nederlanders (16+) hebben in 2011 een Nederlandse film in een bioscoop of in een filmtheater gezien (dit is 47% van alle bioscoopbezoekers). Voor het bezoek aan Nederlandse films gelden dezelfde tendensen als voor het totale bioscoop- en filmtheaterbezoek van 2011. Een uitzondering is de lage bezoekfrequentie van wetenschappe-lijk opgeleiden. Hoewel WO’ers in totaal bovengemiddeld vaak films hebben bezocht, was hiervan slechts een klein deel Nederlands.

De rapportage Bereik en Bezoekfrequentie 2011 is op aanvraag verkrijgbaar via info @ filmonderzoek.nl.

Bron: NRC Handelsblad, artikel door Stijn Bronzwaer

De digitale verkoop van muziek, video en games in Nederland is vorig jaar opnieuw toegenomen. Dit terwijl het aantal ‘fysiek’ (in doosjes) verkochte computerspellen, cd’s en films verder daalde.

Uit cijfers van brancheorganisaties voor de entertainmentindustrie NVPI en GfK over 2011 blijkt dat de verkoop van muziek, video en games verder verschuift van winkel naar online. Desondanks werd vorig jaar nog ruim 700 miljoen euro uitgegeven aan de traditionele cd, dvd of game in een doosje. Dat is weliswaar bijna 70 miljoen minder dan in 2010, maar nog altijd zes keer zoveel als wordt omgezet met digitale verkoop via bijvoorbeeld iTunes, Video On Demand of online gamediensten als Steam.

‘Digitaal’ loopt in op winkelverkoop
Toch komen de twee steeds dichter bij elkaar, door het toenemend aantal apparaten in huis dat de beschikking heeft over een internetaansluiting. Vooral bij de muziekverkoop is de transitie van fysiek naar digitaal goed zichtbaar.

Het aantal in de winkel verkochte muziekalbums daalde vorig jaar met 10 procent naar 13,5 miljoen stuks. Dit terwijl er bijna 40 procent meer muziekalbums via diensten als iTunes werden verkocht: 1,6 miljoen in totaal. Games verkopen digitaal ook steeds beter; vorig jaar werd 28 miljoen euro verdiend met spellen verkocht via online gamenetwerken en apps op smartphones en tabletcomputers. Dat is anderhalf keer zoveel als het jaar ervoor. Ook Video On Demand (VoD), het online bestellen van films om deze vervolgens direct op je televisie te bekijken, groeit. Hier ging vorig jaar 53 miljoen euro in om: anderhalf keer zoveel als in 2010.

Detailhandel en Blu-ray voelen de pijn
VoD gaat dit jaar verder groeien verwacht GfK, onder meer door de komst van filmkanaal HBO naar Nederland. “Vooral van abonnementsvormen zoals HBO of Spotify, die inspelen op een combinatie tussen gemak, aanbod en prijs gaan we in de toekomst nog veel meer horen.” – Maikel Verhaaren van GfK.

Het zijn niet zo zeer de platenlabels of filmmaatschappijen, maar vooral de detailhandel die van dit alles “de pijn voelt”, zegt NVPI-woordvoerder Wouter Rutten. De enige fysieke drager die in winkels groei liet zien, Blu-ray, deed dit alleen vanwege forse prijsdalingen. De ‘opvolger van dvd’ heeft de verwachtingen nooit kunnen waarmaken. Rutten: “Niemand heeft nog de illusie dat Blu-ray de plek van dvd in gaat nemen.”

Stichting Filmonderzoek heeft ook onderzoek verricht naar het gebruik van Video on Demand. De onderzoeksresultaten sluiten aan bij de uitspraken uit het bovenstaande artikel. Het onderzoek is hier te vinden.

Download hier het onderzoeksrapport (6MB).

Resultaten

Vooral mannen zijn meer VOD gaan gebruiken en daarnaast is er een stijging onder scholieren, studenten en gepensioneerden. Maar ook bij de werkende beroepsbevolking blijft het gemak van VOD onverminderd populair. Grootgebruikers van VOD kijken het liefst naar de ‘serieuze dramafilm’, terwijl de incidentele VOD gebruikers een voorkeur hebben voor ‘actie’ en ‘komedie’. De Nederlandse film is bij beide groepen populair. De bioscoopsector hoeft vooralsnog niet bang te zijn voor vervanging, aangezien de VOD gebruikers ook regelmatig een bioscoop bezoeken.

Over het onderzoek

De enquête is eind 2011 uitgezet in het wetenschappelijk onderzoekspanel van CentERdata en door 1.881 respondenten ingevuld (responspercentage van bijna 76%). Het onderzoek is representatief voor de Nederlandse bevolking ouder dan 16 jaar.

Over Video-on-Demand

Met VOD kunnen consumenten via het internet films, tv programma’s en andere videocontent direct op de computer of via een set-top box aangesloten op de televisie streamen. Na betaling kan de consument dan bijvoorbeeld gedurende 24 uur de film kijken.

Voor nadere inlichtingen kunt u contact opnemen met onderzoeker MSc Dimitri Lahaut, tel. 030-8502537.
E-mailen kan ook: dimitri@filmonderzoek.nl

Klik hier voor meer berichten over Video on Demand op de website van Stichting Filmonderzoek!

As in 2010 admission trends varied across the individual European markets. Admissions decreased in 12 and increased in 10 out of the 22 EU markets for which provisional data were available. While many countries experienced only minor changes in their admission levels, it was primarily a strong French market which kept admissions in Europe from a more pronounced decline. Driven by the success of national films, and in particular Intouchables, which sold 15.7 million tickets on the domestic market alone, France registered the most significant admissions growth in terms of absolute numbers (+9.3 million, +4.2%)
reaching 215.6 million admissions, the highest level since 1966. While cinema attendance increased slightly in Germany (+2.4%) and the UK (+1.4%), admissions dropped significantly in Italy (-9.6 million, -7.9%) and Spain (-7.2 million, -7.1%).

Outside of the EU, the Russian Federation’s impressive growth trend of the past years came to a halt with admissions stagnating at 165 million tickets sold, though its position as Europe’s third largest cinema market in terms of cinema attendance was confirmed. 2011 also proved another successful year for the Turkish cinema market where admissions grew by 3% to 42.3 million, the highest level of the decade.

2011 seems to have been a good year for national films in many European countries with national market shares increasing in 14 of the 22 EU member states for which data were available, eight of which achieved the highest market share in the past five years. Apart from France, where local films took 41.6% of total admissions, national films performed particularly well in Italy (37.5%), the UK (36.2%), Poland (30%), the Czech Republic (29%), Denmark (28%), Norway (24.5%) and the Netherlands (22.4%). Looking outside of the EU, Turkey remained the leading European country in terms of national market share with
Turkish films taking 50.2% of total admissions in 2011.

Though it is too early to estimate total gross box office (GBO) for the EU, preliminary data show that GBO increased in nine out of the 17 EU markets for which data are available. This is a lower share than in the past years and hints at a comparatively reduced capacity of rising ticket prices to deliver higher GBO in 2011 in the face of flat or falling admissions, contrary to 2010 when premium prices for 3D delivered significant gains. The number of 3D releases increased notably in 2011, e.g. in France from 23 in 2010 to 43 releases, but the format seems to be maturing in some markets like the UK, where 3D market share
dropped from 24% to 20% of total GBO. Data for four other European markets including France show 3D market share ranging from 20% to 25% of total admissions.

With 3D now well established on many European markets, the focus of digital roll-out has switched to 2D conversion of remaining screens. Digitisation continued apace in 2011 with 52% of European screens having been converted to digital by the end of the year according to a new report from the Observatory and MEDIA Salles. (The European Digital Cinema Report’ http://www.obs.coe.int/oea_publ/market/european_digital_cinema.html)

Voor het officiële persbericht van het European Audiovisual Observatory inclusief tabellen en grafieken met ‘key data’, klik hier.

Opnieuw zullen achtergrondkenmerken zoals leeftijd, geslacht en opleidingsniveau van Video on Demand gebruikers hierbij aan bod komen. Tevens zullen er vergelijkingen gemaakt worden tussen de gegevens uit 2010 en 2011. Hierdoor worden veranderingen in het bereik zichtbaar.

Houdt onze website in de gaten voor meer informatie!

Het bevolkingsonderzoek Video on Demand 2010 is nog steeds verkrijgbaar op aanvraag. Stuur hiervoor een e-mail naar info@filmonderzoek.nl.